Przegląd i aktualizacja MZP i MRP w 3 cyklu planistycznym

Wody Polskie realizują zadania związane z przeglądem i aktualizacją dokumentów planistycznych z zakresu zarządzania ryzykiem powodziowym w 3 cyklu planistycznym (2022 – 2027) wdrażania Dyrektywy 2007/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim (Dyrektywy Powodziowej).

Wykonanie przeglądu i aktualizacji map zagrożenia powodziowego (MZP) i map ryzyka powodziowego (MRP) w 3 cyklu planistycznym finansowane jest ze środków Funduszy Europejskich na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS) 2021-2027.

Zgodnie z art. 171 ust. 8 ustawy – Prawo wodne mapy zagrożenia powodziowego i mapy ryzyka powodziowego podlegają przeglądowi co 6 lat oraz w razie potrzeby aktualizacji.

PRZEGLĄD MZP I MRP

Celem przeglądu MZP i MRP jest identyfikacja istotnych zmian zagrożenia i ryzyka powodziowego oraz ustalenie zakresu aktualizacji MZP i MRP oraz potrzebnych danych.

Obowiązujące MZP i MRP opracowane w 1 i 2 cyklu planistycznym obejmują:

• powodzie rzeczne o mechanizmie naturalnego wezbrania: około 29,3 tys. km rzek;
• powodzie rzeczne dla scenariusza całkowitego zniszczenia wałów przeciwpowodziowych: około 7 tys. km rzek;
• powodzie w wyniku zniszczenia lub uszkodzenia budowli piętrzących: dla 26 zbiorników przeciwpowodziowych.

Zakres przeglądu MZP i MRP dla powodzi rzecznych przedstawia rysunek poniżej.

Podczas przeglądu MZP i MRP dla powodzi rzecznych brane są pod uwagę następujące czynniki: 

• wyniki analizy uwag zgłaszanych do MZP i MRP (pisma organów administracji, uwagi własne PGW WP i inne);
• wyniki przeglądu danych wejściowych do map zagrożenia powodziowego;
• wyniki przeglądu modeli hydraulicznych, które stanowią podstawę wyznaczania obszarów zagrożenia powodziowego;
• wyniki przeglądu danych wejściowych do map ryzyka powodziowego.

W ramach przeglądu map zagrożenia powodziowego została przeprowadzona:

• Weryfikacja aktualności danych, które w znaczący sposób wpływają na aktualność obszarów zagrożenia powodziowego.
• Inwentaryzacja inwestycji zrealizowanych od czasu opracowania ostatnich MZP do 2025 r., które mają wpływ na zasięg obszarów zagrożenia powodziowego. Ankietyzacja przeprowadzona została wśród organów administracji samorządowej, jednostek PGW WP, urzędów morskich, GDDKiA, PKP. Pozyskano informacje dotyczące m.in.: budowy i przebudowy urządzeń wodnych, mobilnych systemów ochrony przeciwpowodziowej, budowy i modernizacji drogowych i kolejowych obiektów inżynierskich (np. mosty, przepusty), liniowych inwestycji drogowych i kolejowych, wpływających na warunki przepływu wód powodziowych.
• Analiza budowy i przyjętych parametrów modeli hydraulicznych oraz przeglądu danych hydrologicznych i meteorologicznych.
• Analiza zmian ukształtowania i pokrycia terenu, w tym numeryczny model terenu, przekroje korytowe, dane o pokryciu terenu w międzywalu.

W ramach przeglądu map ryzyka powodziowego została przeprowadzona weryfikacja źródeł i aktualności danych potrzebnych do aktualizacji MRP. Dane te obejmują w szczególności: szacunkową liczbę mieszkańców, którzy mogą być dotknięci powodzią, klasy użytkowania terenu, budynki mieszkalne oraz dane do obliczania wartości potencjalnych strat powodziowych.

Przeprowadzona została kompleksowa ocena zmian dla poszczególnych odcinków rzek, na podstawie której nastąpił podział rzek na dwie grupy: 

• wskazane do aktualizacji map zagrożenia powodziowego – w przypadku zmian istotnych;
• brak wskazania do aktualizacji map zagrożenia powodziowego – w przypadku zmian niewielkich i braku wpływu na zmianę poziomu zagrożenia powodziowego.
  
  

AKTUALIZACJA MZP i MRP W 3 CYKLU PLANISTYCZNYM

Opracowanie MZP i MRP w 3 cyklu planistycznym prowadzone jest w dwóch etapach:

Etap 1, który obejmuje:

• Aktualizację MZP i MRP dla powodzi rzecznych, w zakresie wynikającym z przeglądu MZP i MRP, z wyłączeniem odcinków rzek objętych powodzią we wrześniu 2024 r. – około 4,5 tys. km rzek;
• Opracowanie nowych MZP i MRP dla odcinków rzek wskazanych w wyniku przeglądu i aktualizacji wstępnej oceny ryzyka powodziowego w 3 cyklu planistycznym – około 386 km;

Ponadto przewiduje się aktualizację:

• wszystkich map zagrożenia powodziowego w zakresie przeliczenia rzędnych wód powodziowych z układu wysokościowego PL-KRON86-NH na PL-EVRF2007-NH;
• wszystkich map ryzyka powodziowego w związku ze zmianą danych określających ryzyko powodziowe.

Etap 2, który obejmuje:

• Uzupełnienie przeglądu MZP dla odcinków rzek objętych powodzią we wrześniu 2024 r. w regionach wodnych Środkowej i Górnej Odry oraz Małej Wisły, w celu uwzględnienia wpływu zmian wynikających z wystąpienia powodzi;
• Aktualizację MZP i MRP dla odcinków rzek objętych powodzią we wrześniu 2024 r. Zakres tej aktualizacji będzie wynikał z uzupełnionego przeglądu MZP.

Odcinki rzek do aktualizacji MZP i MRP w 3 cyklu planistycznym przedstawia rysunek poniżej.